Hoe AZ zich Europees steeds serieuzer laat gelden

AZ is niet de club die je als eerste noemt als het over Europees voetbal gaat. Dat zijn Ajax, PSV en Feyenoord. Maar wie de cijfers erbij pakt, ontdekt iets opvallends: AZ is inmiddels de vierde club van Nederland qua Europese ervaring.

Vierentwintig Europese seizoenen, meer dan tweehonderd Europese wedstrijden, een UEFA Cup-finale in 1981 en een reputatie als tegenstander die je liever vermijdt. Dat is niet het profiel van een club die af en toe meedoet. Dat is het profiel van een club die zich structureel heeft ontwikkeld tot vaste Europese waarde.

De basis: stabiel beleid en slimme scouting
Wat AZ onderscheidt van veel andere Eredivisie-clubs, is de consistentie van het beleid. De club beschikt niet over de financiële mogelijkheden van Ajax of PSV, maar probeert ook niet krampachtig dat niveau te kopiëren.

AZ investeert gericht in scouting, data-analyse en jeugdontwikkeling. De club haalt spelers die elders onder de radar blijven en ontwikkelt ze door tot internationals of spelers voor grotere competities.

Teun Koopmeiners, Tijjani Reijnders, Owen Wijndal en Myron Boadu zijn daar bekende voorbeelden van. De transferopbrengsten worden vervolgens opnieuw geïnvesteerd in de selectie en jeugdopleiding, waardoor AZ een model heeft opgebouwd dat zichzelf grotendeels in stand houdt. De winst van de UEFA Youth League in 2023 onderstreepte hoe sterk die opleiding inmiddels is geworden. Geen enkele andere Nederlandse club slaagde daar eerder in.

Van UEFA Cup-finale tot Conference League
De Europese geschiedenis van AZ begon eind jaren zeventig, maar het absolute hoogtepunt kwam in 1981. AZ bereikte toen de finale van de UEFA Cup.

Via onder meer Red Boys Differdange, Levski-Spartak, Radnički Niš, Lokeren en Sochaux plaatste de ploeg zich voor de eindstrijd tegen Ipswich Town. AZ verloor uiteindelijk met 5-4 over twee wedstrijden, maar zette zichzelf definitief op de Europese kaart.

Ook daarna bleef de club regelmatig opvallen in Europa. De 2-1 overwinning op Sevilla in 2006 geldt nog altijd als één van de meest indrukwekkende Europese resultaten uit de clubgeschiedenis. AZ bezorgde de Spanjaarden hun eerste Europese thuisnederlaag in bijna vijftig jaar.

In datzelfde seizoen schakelde de ploeg ook Fenerbahçe en Newcastle United uit. Onder Louis van Gaal volgde in 2009 het landskampioenschap en een plek in de Champions League-groepsfase, met Arsenal, Olympiacos en Standard Luik als tegenstanders. En ook de afgelopen jaren bleef AZ Europees zichtbaar. Dit seizoen bereikte de club opnieuw de kwartfinale van de Conference League, waarin Shakhtar Donetsk de tegenstander was.

Een seizoen van contrasten
Het seizoen 2025/2026 laat goed zien hoe lastig het is om in Nederland structureel op meerdere fronten mee te draaien. In de Eredivisie kende AZ een wisselvallig seizoen. Maar buiten de competitie zag het verhaal er heel anders uit. In Europa haalde AZ opnieuw de kwartfinale van de Conference League. En in de KNVB Beker beleefde de club misschien wel haar beste weken van het seizoen.

De bekerfinale tegen NEC eindigde in een overtuigende 5-1 overwinning. Troy Parrott was de grote uitblinker met twee assists en een doelpunt, terwijl ook Peer Koopmeiners zich op het scorebord zette.

Misschien nog opvallender was de route richting die finale. In de achtste finales vernederde AZ Ajax met 6-0 in Alkmaar — de grootste bekernederlaag van Ajax in de moderne geschiedenis. Wie vooraf de odds voor deze uitslag had gezien, had waarschijnlijk nooit verwacht dat AZ Ajax zó zou overklassen Het was een wedstrijd waarin alles samenkwam: intensiteit, druk naar voren en een elftal dat volledig geloofde in het eigen plan.

Waarom AZ Europees lastig te bespelen is 

Wat AZ gevaarlijk maakt in Europa, is de combinatie van talent, discipline en duidelijkheid in speelstijl. De ploeg speelt georganiseerd, schakelt snel om en beschikt over spelers die zonder angst grote wedstrijden ingaan. Buitenlandse clubs onderschatten AZ soms nog steeds op basis van naam of budget, maar merken tijdens wedstrijden dat Alkmaar een veel lastigere bestemming is dan vooraf gedacht.

Het AFAS Stadion speelt daarin ook een rol. Europese avonden zorgen voor een sfeer die compacter en intenser voelt dan veel grotere stadions.

Een club die structureel boven zichzelf uitstijgt
AZ heeft niet de begroting van Ajax, niet de Europese prijzenkast van Feyenoord en niet de breedte van PSV. Toch laat de club al jaren zien dat een stabiele visie soms belangrijker kan zijn dan pure financiële kracht. 

De bekerwinst van dit seizoen — de eerste sinds 2013 — en opnieuw een sterke Europese campagne bevestigen dat beeld. Dankzij de beker plaatst AZ zich direct voor de groepsfase van de Europa League, wat sportief én financieel opnieuw een belangrijke stap betekent.

En misschien is dat inmiddels wel de grootste kracht van AZ: de club hoeft niet ieder seizoen kampioen te worden om zich Europees steeds serieuzer te laten gelden.