AZ en DSB: het succes, de val en de erfenis van het Scheringa-tijdperk

Voor veel AZ-supporters roept de naam DSB nog altijd direct beelden op. Het kampioenselftal van 2009. Het nieuwe stadion. Dirk Scheringa op de tribune. Maar ook de chaos die kort daarna volgde, toen de bank omviel en AZ in één klap afscheid moest nemen van de man die jarenlang het gezicht van de club was. De band tussen AZ en DSB was meer dan een sponsorcontract. Het was een periode waarin de club uit Alkmaar sportief groeide, financieel ambitieus werd en uiteindelijk zelfs landskampioen werd. Tegelijkertijd liet diezelfde periode zien hoe kwetsbaar een voetbalclub kan zijn wanneer één geldschieter, één bedrijf en één voorzitter zo sterk met elkaar verweven raken.

De jaren van Scheringa
Dirk Scheringa was vanaf de jaren negentig voorzitter van AZ en werd in 2005 ook eigenaar. Onder zijn leiding veranderde AZ stap voor stap van een bescheiden club in een ambitieuze subtopper. AZ wilde niet langer alleen meedoen, maar structureel omhoog kijken.

Er werd geïnvesteerd in spelers, trainers, faciliteiten en uiteindelijk ook in een nieuw stadion. De club verhuisde van de Alkmaarderhout naar het nieuwe stadion aan de rand van Alkmaar. Dat stadion droeg de naam DSB Stadion, vernoemd naar de bank van Scheringa. Daarmee werd de koppeling tussen club en bedrijf voor iedereen zichtbaar.

AZ werd in die jaren steeds serieuzer genomen. De club eindigde hoog in de Eredivisie, speelde Europees voetbal en ontwikkelde zich tot een plek waar talent, goed beleid en ambitie samenkwamen. Met trainers als Co Adriaanse en later Louis van Gaal groeide AZ uit tot een club waar meer mogelijk leek dan alleen een incidenteel goed seizoen.

Het hoogtepunt: de landstitel van 2009
Het absolute sportieve hoogtepunt kwam in het seizoen 2008/09. Onder Louis van Gaal werd AZ landskampioen. Het was pas de tweede landstitel in de clubgeschiedenis en voor veel supporters blijft het een van de mooiste periodes die de club ooit heeft gekend.

Dat kampioenschap kwam niet uit het niets. AZ had in de jaren daarvoor al laten zien dat het de traditionele topclubs pijn kon doen. Maar in 2009 viel alles samen. De ploeg was volwassen, stabiel en lastig te verslaan. Spelers als Stijn Schaars, Demy de Zeeuw, Mounir El Hamdaoui, Sergio Romero, David Mendes da Silva en Maarten Martens groeiden uit tot bekende namen in Alkmaar en ver daarbuiten.

Voor Scheringa en DSB was die titel het ultieme bewijs dat de jarenlange investeringen resultaat hadden opgeleverd. AZ stond bovenaan Nederland, speelde in een modern stadion en mocht zich opmaken voor de Champions League. De club leek klaar voor een nieuwe fase. Maar juist op dat moment begon de andere kant van het verhaal.

Van Champions League naar onzekerheid
In het najaar van 2009 ging DSB Bank failliet. Voor AZ kwam dat op een pijnlijk moment. De club was net landskampioen geworden en speelde in de Champions League, maar verloor vrijwel direct de financiële en bestuurlijke zekerheid rond Scheringa.

Eind oktober 2009 trad Scheringa terug als voorzitter. Daarmee kwam een tijdperk abrupt ten einde. De club moest niet alleen sportief door, maar ook bestuurlijk en financieel opnieuw richting vinden. De naam DSB verdween geleidelijk uit beeld, pas in 2011 kreeg het stadion met AFAS een nieuwe naamgever, en AZ moest verder zonder de man die jarenlang alles met de club te maken had gehad.

Voor supporters was dat dubbel. Aan de ene kant was er waardering voor wat Scheringa had opgebouwd. Zonder zijn periode was AZ waarschijnlijk niet zo snel uitgegroeid tot de club die in 2009 landskampioen werd. Aan de andere kant werd ook duidelijk hoe groot het risico was geweest. De club was sterk verbonden geraakt met één bedrijf en één persoon. Toen dat fundament wegviel, stond AZ ineens midden in een storm.

De nasleep voor AZ
Na het vertrek van Scheringa moest AZ zichzelf opnieuw uitvinden. De club ging verder zonder DSB en kwam uiteindelijk in rustiger vaarwater terecht. AFAS werd later naamgever van het stadion en AZ bouwde stap voor stap aan een stabielere toekomst.

Die omslag is achteraf misschien wel een van de belangrijkste lessen uit de DSB-periode. AZ bleef ambitieus, maar werd voorzichtiger en zakelijker. De club ging sterker inzetten op scouting, jeugdopleiding, verkoopwaarde en financiële controle. Juist dat beleid is later een belangrijk onderdeel geworden van de identiteit van AZ.

Waar de DSB-jaren vooral draaiden om grote ambities en snelle groei, werd de periode daarna meer gekenmerkt door duurzaamheid. AZ bleef concurrerend, maar deed dat op een andere manier. Minder afhankelijk van één geldschieter, meer gebouwd op structuur.

Waarom DSB nog steeds bij AZ hoort
Toch is DSB nooit helemaal uit het geheugen van de club verdwenen. Voor veel supporters blijft de naam verbonden aan een unieke periode: de grote stap vooruit, de Europese avonden, het nieuwe stadion en natuurlijk de landstitel. De herinnering is niet zwart-wit. De val bracht schade, maar de jaren ervoor tilden AZ naar een niveau dat lang ondenkbaar leek. Zonder DSB en Scheringa was AZ waarschijnlijk niet geworden wat het nu is, maar zonder de harde lessen erna ook niet zo stabiel. Wat overheerst bij jou als je aan die tijd terugdenkt: het succes of de scherven die erna kwamen?